Çocuk uygulamalarında reklam ve veri toplama: Heppedu neye karşı çıkıyor

Bir çocuk uygulamasını açtığınızda bazı şeyleri artık sormuyoruz bile: reklam çıkar, bir hesap ister, puan verir, bir yerde süre azalır. Biz bunlardan altısına karşıyız. Bu yazı her birinin yerine ürünlerimizde ne koyduğumuzu, koddan ve ekrandan örnekle anlatıyor.

Çocuk uygulamasında reklam ve veri toplama neden sorun?

Çünkü reklamla para kazanan uygulama, çocuğun dikkatini ve verisini satar. Reklam kimliği, konum, cihaz bilgisi toplanır; çocuk ekranda ne kadar kalırsa o kadar gelir doğar. Bu, öğrenme ürünüyle ters yöne çeker: öğrenmek bazen kısa sürer, reklam ise uzun oturum ister.

Hukuk da bu konuda temkinli. Türkiye'de kişisel veriler 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile korunuyor. ABD'de 13 yaş altı çocuklardan veri toplamak COPPA kuralına bağlı. UNICEF de her şirketin dijital ortamda çocuk haklarına saygı göstermesini bekliyor.

Yarımada'da veri cihazdan çıkmıyorsa ilerleme nerede duruyor?

Çocuğun cihazında, uygulamanın kendi özel klasöründeki bir dosyada. Yarımada, 7–11 yaş için yaptığımız kodlama oyunu. Hesap açılmaz, ad sorulmaz, sunucu yok. Tamamlanan görevler, çocuğun kurduğu sahne ve ses tercihleri o dosyada kalır. Uygulama yedeklemeye ve cihazdan cihaza aktarıma da kapalı.

Bunu sözle değil, yapıyla kurduk. Android sürümünün tanım dosyasında internet izni açıkça kaldırıldı. Reklam kimliği, konum, kamera, mikrofon, kişiler ve bildirim izinleri de öyle. Oyun internete bağlanmak istese bile bağlanamaz.

Bedeli de var. Çocuk telefonu değiştirirse ilerlemesi yeni cihaza geçmiyor. Bunu gizlilik metninde açıkça yazdık. Taşımak, verinin cihazdan çıkması demek; o kapıyı açmadık.

Puan ve sıralama çocuğa ne yapıyor?

Puan, dikkati işin kendisinden sayıya kaydırır. Sıralama ise çocuğu başka çocuklarla kıyaslar. İkisi de öğrenmeyi bir yarışa çevirir; yarışı kaybeden çocuk da denemeyi bırakır. Bu yüzden liderlik tablosu ve kıyas, Heppedu'nun kalıcı olarak reddettiği şeyler arasında. Yeniden önerilirse gerekçesi de baştan tartışılmak zorunda.

Yarımada'da puan, yıldız derecesi ve sıralama yok. Görevin tek ölçüsü "oldu"; biten görevin yanına bir tik konur. Sınava hazırlanan gençler için yaptığımız Heppe'nin talimatında da aynı kural yazılı: deneme sonucu ödül ya da ceza konusu değil, o günkü hâli ölçer.

Hata yapan çocuğa ceza vermek yerine ne yapıyoruz?

Olanı düz bir cümleyle söylüyoruz. Yarımada'da ceza yok, düşecek bir puan da yok. Çıt adlı robotun ampulü titrer, yanlış kart işaretlenir ve oyun ne olduğunu söyler. Oyunun kodundan üç gerçek örnek:

• "Burada alkış gerekiyordu. Çıt zıpladı."
• "Çıt'ın önünde bir kutu var!"
• "Toprak zaten ıslaktı. Bu saksının suya ihtiyacı yoktu."

İki denemede olmazsa adım adım ipucu gelir. Aynı hata cümlesi bir görevde yalnız bir kez okunur; ilk çocuk denemesinde aynı cümleyi defalarca dinlemenin sıktığını gördük. Hatadan sonra başaran çocuk "hata ayıklama" fikrini kazanır. Hata, burada bölümün bir parçası.

Okullar için aynı fikri ekransız da kurduk: Kod Haftası için "Çıt'a Kart Ver" etkinliği kâğıt kartlarla oynanır, orada da puan tutulmaz.

YKS'de "geç kalırsan kaybedersin" dili neden yanlış?

Çünkü kaygılı bir öğrenciyi daha kaygılı yapar ve bunu satış için yapar. Korkuyla alınan bir ürün, öğrencinin çalışmasına değil, korkusuna para alır. Biz satışta da, uygulamanın içinde de bu dili kullanmıyoruz.

Bir örnek: Eylül'de HepMind için kısa bir kampanya yaptık. Üstü çizili eski fiyat yazmadık, çünkü ürün hiç 150 TL'nin üstünde satılmamıştı; olmayan fiyattan indirim göstermek yalan olurdu. Sonra fiyatı artırmamaya karar verdik. "1 Ekim'den sonra fiyat artıyor" cümlesi doğru olmaktan çıktığı için kampanyayı süresinden önce kapattık.

Heppe'nin ana ekranında sınava kaç gün kaldığı yazar, çünkü plan kurmak için bu bilgi gerekli. Yanına bir uyarı cümlesi koymuyoruz. Heppe'nin konuşma kurallarında açıkça yazıyor: yargılamak, utandırmak ve kıyaslamak yasak.

Abonelik kötü mü, gizli abonelik mi?

Gizli abonelik kötü. Heppe'nin günlük programı ücretsiz; yazışmayı açan Heppe Pro aylık bir üyelik: ayda 199,99 TL, her ay kendiliğinden yenilenir. Bunu saklamıyoruz. Satın alma düğmesinin üstünde fiyat, yenileme kuralı ve iptal yolu birlikte yazar. Mağazanın gösterdiği fiyat oraya doğrudan gelir.

Bir tuzağı da ayrıca kapattık. Hesabını silen öğrenci, mağazadaki ödemenin kendiliğinden durduğunu sanabilir. Durmaz. Bu yüzden hesap silme ekranında "Mağazadan aldığın üyelik hesabını silmekle iptal olmaz" uyarısı ve aboneliği yönetme bağlantısı var. HepMind'da ise abonelik yok: her ders 150 TL, KDV dahil, tek ödeme, 30 Haziran'a kadar açık. Yarımada mağazadan tek seferlik ücretle indirilir; içinde satın alma yok.

Yaygın uygulamalar ve bizim yaptığımız: kısa tablo

Heppe'de hiç veri tutulmuyor mu?

Tutuluyor ve bunu açıkça söylüyoruz. Heppe bir çalışma koçu; programını hatırlaması için hesap gerekiyor. 13 yaş altına hesap açılmıyor, 13–17 yaşta velinin onayı şart. Gizlilik metninde veriler için şu yazıyor: reklam amacıyla kimseye verilmez, satılmaz. Heppe'nin sayfaları reklam, analiz ya da takip çerezi yazmaz.

Yarımada'yı başka kurduk, çünkü 7 yaşındaki bir çocuğun hesabı olması için bir sebep yok. Neden ucuz sattığımızı dizinin dördüncü yazısı anlatacak. Önceki yazılar: Heppedu nedir? Kimin için ne yapıyoruz ve Yanlışa ad koymak nedir? Heppedu neye hizmet ediyor.

Yazan: Heppedu · 14 Ekim 2026 · Sorular ve düzeltmeler: destek@heppedu.com