Heppedu · yazılar · haftalık derleme

Dünyada eğitim teknolojisi: bu haftanın 5 gelişmesi (11–17 Ekim 2026)

Her hafta, son yedi günde dünyada eğitim teknolojisinde ne olduğunu beş maddede topluyoruz. Her maddenin kaynağı hemen altında; sayılar kaynağın kendisinden alındı. Biz yalnız ne olduğunu ve çocuğa, öğrenciye ne anlama geldiğini yazıyoruz.

Yazı kapağı: solda 'Dünyada eğitim teknolojisi: bu haftanın 5 gelişmesi' başlığı; sağda beş numaralı kart: Avrupa'da Kod Haftası, Türkiye'de YÖK eğitimi, İngiltere'de hekim mektubu, İngiltere'de öğretmenlerin yapay zekâ kullanımı, ABD'de araştırma çağrısı.

Kod Haftası ne zaman, bu yılın teması ne?

Avrupa
AB Kod Haftası 10–25 Ekim arasında sürüyor; açılış yayını 12 Ekim'de Brüksel'den çevrim içi yapıldı. Bu yılın teması "yapay zekâ çağında direnç kazanmak, toplulukları birbirine bağlamak ve güçlendirmek". Programda Code4Europe projesinin topluluk hikâyeleri, kodlamanın problem çözme ve eleştirel düşünmeye katkısı üzerine bir panel ve Minecraft Education etkinliklerinin tanıtımı vardı. Kod Haftası gönüllülerle yürüyen bir kampanya: bir öğretmen tek bir ders saatini bile haritaya ekleyebiliyor, 25 Ekim'e kadar süre var.

Kaynak: codeweek.eu, açılış etkinliği duyurusu · Avrupa Komisyonu etkinlik sayfası

Bizim için: Kod Haftası için 1–4. sınıfa ekransız bir etkinlik hazırladık, kartlar ve kılavuz ücretsiz: Çıt'a Kart Ver. Haritaya eklemek için çocuğun adını ya da fotoğrafını paylaşmak gerekmiyor.

YÖK'ün ücretsiz yapay zekâ eğitimine kim, ne zamana kadar başvurabilir?

Türkiye
YÖK, Veri Analizi Okulu'nu genişletip "Dijital Üniversite Platformu" adıyla 14 Ekim'de başvuruya açtı. Üç okul, 16 modül: Yapay Zekâ Okulu (makine öğrenmesi, kolaylaştırıcı araçlar, modern yazılım geliştirme), Veri Analizi Okulu (7 modül) ve Yeşil Dönüşüm ve Sürdürülebilirlik Okulu (6 modül). Dersleri Boğaziçi, ODTÜ, İTÜ, Marmara ve Yıldız Teknik'ten akademisyenler çevrim içi veriyor. Herkese açık, ön koşul yok, ücretsiz. Başvuru 20 Ekim 23.59'a kadar; sonuçlar 30 Ekim'de, dersler 3 Kasım'da. Program iki dönem, yaklaşık 24 hafta; 4 Haziran 2027'de bitiyor. Bir kişi en fazla iki modül seçebiliyor. Geçen yıl 135 binden fazla başvuru gelmiş, 30 binin üzerinde kişi iki dönemi tamamlamış.

Kaynak: YÖK duyurusu, 14 Ekim 2026

Bizim için: Sınav yılındaki bir öğrenciye bunu önermeyiz; haftada 3 saatlik bir yük, YKS takviminin ortasında ağır gelir. Üniversiteye yeni başlayan ya da mezun olan için iyi bir yol: ücretsiz, Türkçe ve belgeli. Aile içinde "sınavdan sonra ne yapacak" sorusuna bir cevap.
Beş kart: Avrupa'da Kod Haftası 25 Ekim'e kadar; Türkiye'de YÖK platformu başvuru 20 Ekim; İngiltere'de 150 hekimin açık mektubu ve yılda 900 milyon sterlin harcama; İngiltere'de öğretmenlerin yapay zekâ kullanımı ders planında yüzde 55, notlandırmada yüzde 7; ABD'de 15 Ekim tarihli araştırma çağrısı.
Beş gelişme bir bakışta. Sayılar kaynakların kendisinden.

İngiltere'de 150 hekim okullardaki ekranlar için ne istedi?

İngiltere
14 Ekim'de 150 sağlık çalışanı hükûmete açık mektup yazdı: okullar eğitim teknolojisi alırken çocuğun fiziksel ve gelişimsel sağlığı da değerlendirilsin. İmzacılar aile hekimi, çocuk doktoru, göz doktoru, odyolog, fizyoterapist ve dil-konuşma terapisti; mektubu "Health Professionals for Safer Screens" adlı grup duyurdu. Dört istekleri var: satın almadan önce sağlık değerlendirmesi, ders ve ödevde günlük ekran süresi için kanıta dayalı bir rehber, özel gereksinimli çocuklar için ayrı koruma, bütçe ve kadro sıkıntısının sağlığı geri plana itmemesi. Gerekçeleri: İngiltere'de okullar eğitim teknolojisine yılda yaklaşık 900 milyon sterlin harcıyor, ama hiçbir yasal şart ürünün çocuğun sağlığına zarar vermediğini göstermesini istemiyor. Mektupta anılan araştırmalar: günde her ek saat ekran miyop (uzağı görememe) olasılığını yüzde 21 artırıyor; 50 ülkeden 276 çalışmayı toplayan bir analizde çocuklarda miyop oranı 1990'da yüzde 24'ten 2023'te yüzde 36'ya çıkmış. Mektup teknolojiyi reddetmiyor; "dil, yüz yüze ve karşılıklı konuşmayla gelişir" diyor.

Kaynak: EdTech Innovation Hub, 14 Ekim 2026. Not: bu sayılar genel ekran süresine ait; sınıftaki cihazın payını ayrı ölçen çalışma yok, haber de bunu söylüyor.

Bizim için: Çocuk oyunu yapan bir kuruluş olarak bu mektubu ciddiye alıyoruz. Yarımada'da reklam ve sonsuz akış yok; görev bitince oyun "bir tane daha" diye çağırmaz. Ekransız sürümü de var: Kod Haftası etkinliği kâğıt kartlarla oynanıyor.

Öğretmenler yapay zekâyı tahmin ettikleri gibi mi kullanıyor?

İngiltere
Hayır; bir yerde çok fazla, bir yerde çok az. Teacher Tapp, 2023 Nisan'ında 5.254 öğretmene "üç yıl sonra yapay zekâyı ne için kullanırsınız" diye sormuş; 2026 Eylül'ünde 8.837 öğretmene gerçekten ne yaptıklarını sormuş. İlkokul öğretmenlerinin yüzde 39'u ders planı için kullanacağını tahmin etmişti; yüzde 55'i son bir ayda kullanmış. İlkokul yöneticilerinde veliye yazı yazmak için kullanım yüzde 28 tahminden yüzde 56'ya çıkmış. Notlandırmada ise tam tersi: ortaöğretim öğretmenlerinin yüzde 31'i kullanacağını düşünmüştü, yüzde 7'si kullanıyor. Başarı verisini analiz etmek için de ilkokulda yüzde 34 tahmine karşı yaklaşık yüzde 7 gerçek kullanım var. Habere göre büyüme "öğretmenin bir şey üretmesine, uyarlamasına ve iletmesine yardım eden" işlerde; yargı, değerlendirme ve hassas okul verisi gerektiren işler başka türlü gelişmiş.

Kaynak: EdTech Innovation Hub, 15 Ekim 2026 (Teacher Tapp verisi)

Bizim için: Aynı çizgiyi biz de çekiyoruz. Heppe'de yapay zekâ öğrencinin programını kurar ve yazışır; "bu öğrenci başarılı mı" yargısını vermez, veliye ham veri göstermez. Not vermek öğretmenin işi; yapay zekânın değil.

ABD'de okullarda yapay zekâ için kim ne istiyor?

ABD
Bu hafta iki ses var ve ikisi de "önce kanıt" diyor. 15 Ekim'de Alliance for Learning Innovation adlı koalisyon (vakıflar, araştırmacılar, şirketler) federal hükûmetten sınıfta yapay zekâ için araştırma fonu istedi: hangi araç güvenli ve işe yarar, bunu her okul kendi başına bulmasın. Yöneticisi Sara Schapiro'nun cümlesi: hiçbir eyalet, bölge ya da okul bu sorulara tek başına cevap vermek zorunda kalmamalı. Bir hafta önce, 7 Ekim'de, çocuk hakları kuruluşu Fairplay okullar için "Öğrenci Önce" adlı bir model politika yayımladı: bir yapay zekâ ürünü sınıfa girmeden önce üç şey göstersin; bağımsız araştırmayla öğrenmeyi mevcut yöntemlerden daha çok ilerlettiği, öğrenci verisini koruduğu ve bağımlılık yapan tasarım içermediği, eşitsizliği büyütmediği. Arka plan: Eylül'de New York (okul öncesinden 8. sınıfa, yaklaşık 600 bin öğrenci, bir yıl) ve Los Angeles öğrencilerin üretken yapay zekâ kullanımına ara verdi.

Kaynak: Education Week, 15 Ekim 2026 · Fairplay, 7 Ekim 2026 · New York Belediyesi, Eylül 2026

Bizim için: Fairplay'in üç ölçütü bizim de ölçütümüz: kanıt, gizlilik, eşitlik. Bunu neye karşı çıktığımızı yazarken söylemiştik. Yarımada'da hesap yok, veri cihazdan çıkmaz; "çocuğunuz daha zeki olur" demiyoruz, ne öğrettiğini söylüyoruz.

Ayrıca bu hafta

Sık sorulanlar

Kod Haftası 2026 ne zaman bitiyor?

25 Ekim'de. Etkinliğinizi codeweek.eu haritasına ekleyebilirsiniz; 30 dakikalık bir sınıf etkinliği de sayılır.

YÖK Dijital Üniversite Platformu ücretli mi, kim başvurabilir?

Ücretsiz ve herkese açık; ön koşul yok. Başvuru 20 Ekim 23.59'a kadar, sonuçlar 30 Ekim'de, dersler 3 Kasım'da. En fazla iki modül.

Okulda tablet ve akıllı tahta çocuğun gözüne zarar verir mi?

Araştırmalar genel ekran süresiyle miyop arasında ilişki buluyor; sınıftaki cihazın payını ayrı ölçen çalışma yok. İngiltere'deki hekimler bu yüzden "almadan önce değerlendirin" diyor.

Öğretmenler yapay zekâyı en çok ne için kullanıyor?

Ders planı ve veliye yazı için. Notlandırma ve öğrenci verisi analizinde kullanım tahminlerin çok altında.

Heppedu · 17 Ekim 2026 · Bu derleme her hafta yayımlanır; bir önceki yazı: Kod Haftası etkinlikleri. Düzeltme için destek@heppedu.com.